Een website of applicatie moet voor zoveel mogelijk mensen bruikbaar zijn. Toch kunnen digitale omgevingen onbedoeld barrières bevatten, bijvoorbeeld voor mensen met een visuele, auditieve, motorische of cognitieve beperking.
Digitale toegankelijkheid draait daarom om meer dan alleen techniek. Het gaat erom dat gebruikers informatie kunnen waarnemen, begrijpen, bedienen en navigeren zonder onnodige obstakels.
Wat is digitale toegankelijkheid?
Digitale toegankelijkheid betekent dat websites, apps en andere digitale middelen zo zijn ingericht dat ze door zoveel mogelijk mensen gebruikt kunnen worden.
Denk bijvoorbeeld aan iemand die:
- een website met een screenreader gebruikt;
- niet goed met een muis kan werken;
- informatie alleen via het toetsenbord navigeert;
- moeite heeft met kleine teksten of weinig contrast;
- ondertiteling nodig heeft bij video;
- extra behoefte heeft aan duidelijke structuur en voorspelbare navigatie.
De Web Content Accessibility Guidelines, beter bekend als WCAG, vormen hiervoor een belangrijke internationale standaard. Ze beschrijven onder andere hoe digitale content waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust kan worden gemaakt. auticon gebruikt deze criteria ook als basis voor digitale toegankelijkheidsaudits.
Waarom is digitale toegankelijkheid belangrijk?
Een toegankelijkere website of applicatie maakt digitale dienstverlening bruikbaarder voor een grotere groep mensen.
Dat levert verschillende voordelen op:
- meer mensen kunnen zelfstandig gebruikmaken van je digitale omgeving;
- de gebruikservaring wordt vaak voor alle bezoekers beter;
- navigatie en content worden duidelijker;
- je verkleint toegankelijkheidsrisico’s;
- je werkt aan inclusie en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Daarnaast speelt wet- en regelgeving een steeds grotere rol. De European Accessibility Act heeft sinds 28 juni 2025 gevolgen voor verschillende digitale producten en diensten. Voor organisaties is het daarom verstandig om toegankelijkheid structureel mee te nemen in ontwikkeling en beheer.
Hoe maak je een website of applicatie toegankelijker?
Digitale toegankelijkheid verbeteren begint met inzicht in de barrières die gebruikers daadwerkelijk tegenkomen. Een aantal onderdelen verdient daarbij extra aandacht.
Zorg voor voldoende contrast
Tekst, knoppen en andere belangrijke elementen moeten duidelijk zichtbaar zijn ten opzichte van de achtergrond.
Een lichtgrijze tekst op een witte achtergrond kan er visueel rustig uitzien, maar voor gebruikers met een visuele beperking moeilijk leesbaar zijn.
Controleer daarom niet alleen reguliere tekst, maar ook:
- menu’s;
- knoppen;
- links;
- foutmeldingen;
- formulieren;
- grafieken en andere visuele elementen.
Maak de website met het toetsenbord bedienbaar
Niet iedereen gebruikt een muis.
Gebruikers moeten belangrijke onderdelen van de website ook met het toetsenbord kunnen bereiken en bedienen. Denk aan navigatie, formulieren, pop-ups en interactieve elementen.
Daarbij moet bovendien zichtbaar zijn welk element op dat moment geselecteerd is.
Gebruik duidelijke koppen en structuur
Een logische paginaopbouw helpt zowel mensen als ondersteunende technologie.
Gebruik daarom koppen in een vaste hiërarchie, bijvoorbeeld H1 voor de paginatitel en H2’s voor hoofdonderwerpen.
Vermijd het gebruik van koppen puur vanwege hun visuele vormgeving. De technische structuur moet overeenkomen met de inhoudelijke structuur.
Voeg alternatieve teksten toe aan afbeeldingen
Informatieve afbeeldingen moeten voorzien zijn van een alternatieve tekst die beschrijft wat belangrijk is aan het beeld.
Een screenreader kan deze informatie vervolgens voorlezen.
Decoratieve afbeeldingen hoeven juist niet uitgebreid beschreven te worden. Te veel irrelevante informatie kan de gebruikerservaring namelijk ook verslechteren.
Maak formulieren begrijpelijk
Formulieren veroorzaken vaak toegankelijkheidsproblemen.
Zorg onder andere voor:
- duidelijke labels bij invoervelden;
- begrijpelijke foutmeldingen;
- aanwijzingen wanneer invoer verplicht is;
- voldoende tijd om gegevens in te vullen;
- logische volgorde van velden.
Een gebruiker moet niet alleen zien dát iets fout gaat, maar ook begrijpen wat aangepast moet worden.
Zorg voor toegankelijke video en audio
Video’s kunnen ondertiteling nodig hebben voor mensen die audio niet of moeilijk kunnen horen.
Wanneer belangrijke informatie alleen visueel wordt weergegeven, kan daarnaast audiodescriptie of een tekstalternatief nodig zijn.
Andersom geldt hetzelfde: essentiële informatie mag niet uitsluitend via geluid worden overgebracht.
Schrijf begrijpelijke content
Digitale toegankelijkheid zit niet alleen in code.
Ook teksten kunnen onnodige barrières veroorzaken. Gebruik daarom:
- duidelijke koppen;
- korte alinea’s;
- concrete linkteksten;
- begrijpelijke instructies;
- voorspelbare benamingen.
Een link als ‘Bekijk onze softwaretestdiensten’ is bijvoorbeeld duidelijker dan alleen ‘klik hier’.
Begin met een toegankelijkheidsaudit
Het is lastig om toegankelijkheidsproblemen alleen op gevoel te herkennen.
Een digitale toegankelijkheidsaudit geeft inzicht in waar een website, app of digitaal document niet aan de relevante toegankelijkheidscriteria voldoet.
Bij auticon bestaat zo’n audit uit analyse, toetsing, rapportage en een eventuele hertest na verbeteringen. Daarmee krijg je niet alleen een lijst met problemen, maar ook concrete verbeterpunten en prioriteiten.
Automatisch testen is niet genoeg
Er bestaan tools die automatisch toegankelijkheidsproblemen kunnen vinden. Die zijn nuttig, maar zien niet alles.
Een automatische test kan bijvoorbeeld signaleren dat een afbeelding geen alt-tekst heeft. Maar zo’n tool kan niet altijd beoordelen of de gekozen tekst daadwerkelijk bruikbaar is.
Hetzelfde geldt voor:
- de logica van toetsenbordnavigatie;
- de begrijpelijkheid van foutmeldingen;
- de volgorde waarin een screenreader content voorleest;
- de duidelijkheid van formulieren;
- de bruikbaarheid van interactieve elementen.
Menselijke beoordeling blijft daarom belangrijk.
Dat sluit aan op het bredere principe van software testen: technische controles zijn belangrijk, maar uiteindelijk moet ook worden beoordeeld of een toepassing in de praktijk betrouwbaar en bruikbaar werkt.
Neem toegankelijkheid mee in softwareontwikkeling
Digitale toegankelijkheid achteraf herstellen is vaak ingewikkelder dan er vanaf het begin rekening mee houden.
Neem toegankelijkheid daarom mee bij:
- UX- en UI-design;
- development;
- contentcreatie;
- componentbibliotheken;
- softwaretesting;
- acceptatietesten;
- nieuwe releases.
Wanneer een ontwerpcomponent bijvoorbeeld al toegankelijk is gebouwd, hoeft hetzelfde probleem niet op tientallen pagina’s opnieuw te worden opgelost.
Daarom is het verstandig toegankelijkheid onderdeel te maken van het reguliere kwaliteitsproces, net zoals functionele en regressietesten. Meer over dat bredere testproces lees je op de pagina over software testen.
Welke toegankelijkheidsproblemen komen vaak voor?
Veel problemen keren op websites en applicaties terug.
Denk aan:
- onvoldoende kleurcontrast;
- ontbrekende alt-teksten;
- niet-toegankelijke formulieren;
- knoppen zonder duidelijke naam;
- ontbrekende ondertiteling;
- verkeerd gebruikte kopstructuren;
- onderdelen die niet met het toetsenbord werken;
- onduidelijke focus-indicatoren;
- foutmeldingen die alleen met kleur worden aangegeven;
- interactieve componenten die niet goed door screenreaders worden herkend.
Juist omdat dit soort fouten op meerdere pagina’s kan terugkomen, loont het om niet alleen losse problemen op te lossen, maar ook de onderliggende componenten en werkwijze aan te passen.
Hoe pak je digitale toegankelijkheid structureel aan?
Een eenmalige audit is een goed begin, maar toegankelijkheid is geen eenmalig project.
Nieuwe pagina’s, componenten en functionaliteiten kunnen opnieuw barrières introduceren.
Een structurele aanpak bestaat bijvoorbeeld uit:
- de huidige digitale omgeving laten onderzoeken;
- problemen prioriteren op impact;
- technische en inhoudelijke verbeteringen uitvoeren;
- wijzigingen opnieuw testen;
- toegankelijkheid opnemen in development- en contentrichtlijnen;
- nieuwe releases periodiek controleren.
Daarmee voorkom je dat toegankelijkheid na een eenmalige verbeteractie weer langzaam verslechtert.
Digitale toegankelijkheid verbeteren met externe ondersteuning
Niet iedere organisatie heeft intern voldoende kennis van WCAG, toegankelijkheidstesting en ondersteunende technologie.
Externe ondersteuning kan dan helpen bij:
- een onafhankelijke audit;
- het prioriteren van problemen;
- praktische verbeteradviezen;
- hertesten;
- ondersteuning van developers en contentteams;
- het structureel inbedden van toegankelijkheid in QA.
Dit past binnen een bredere inzet van IT-diensten waarbij specialistische expertise wordt toegevoegd op momenten dat die intern niet beschikbaar is.
auticon werkt op het gebied van digitale toegankelijkheid samen met Digitaal Toegankelijk en biedt schaalbare auditcapaciteit voor organisaties die hun digitale omgevingen toegankelijker willen maken.
Wanneer moet je aan de slag met digitale toegankelijkheid?
Het beste moment is niet pas wanneer gebruikers problemen melden of regelgeving daarom vraagt.
Digitale toegankelijkheid verdient aandacht wanneer:
- een nieuwe website of applicatie wordt ontwikkeld;
- een bestaand platform wordt vernieuwd;
- nieuwe componenten worden toegevoegd;
- veel gebruikers afhankelijk zijn van digitale dienstverlening;
- toegankelijkheidseisen onderdeel zijn van een aanbesteding;
- onduidelijk is of de huidige omgeving aan WCAG voldoet.
Door toegankelijkheid vroeg mee te nemen, wordt het eenvoudiger om structureel een bruikbare digitale omgeving te onderhouden.
Bij auticon kunnen specialisten websites, apps en digitale documenten toetsen op toegankelijkheid en concrete verbeterpunten inzichtelijk maken. Bekijk onze dienst Digitale Toegankelijkheid voor meer informatie.
Veelgestelde vragen over digitale toegankelijkheid
Wat is digitale toegankelijkheid?
Digitale toegankelijkheid betekent dat websites, apps en digitale documenten bruikbaar zijn voor zoveel mogelijk mensen, waaronder mensen met een visuele, auditieve, motorische of cognitieve beperking.
Wat is WCAG?
WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines. Deze internationale richtlijnen bevatten criteria waarmee de toegankelijkheid van websites, applicaties en digitale content kan worden beoordeeld.
Hoe weet je of een website digitaal toegankelijk is?
Een toegankelijkheidsaudit kan inzicht geven in welke onderdelen wel en niet voldoen aan de relevante WCAG-criteria. Daarbij worden onder andere techniek, navigatie, formulieren en content beoordeeld.
Kun je digitale toegankelijkheid automatisch testen?
Gedeeltelijk. Automatische tools kunnen bepaalde technische fouten vinden, maar veel toegankelijkheidsproblemen vragen menselijke beoordeling. Daarom is een combinatie van automatische en handmatige tests meestal nodig.
Geldt digitale toegankelijkheid alleen voor websites?
Nee. Ook mobiele apps, webapplicaties en digitale documenten kunnen toegankelijkheidsbarrières bevatten.
Hoe vaak moet je digitale toegankelijkheid testen?
Dat hangt af van hoe vaak een digitale omgeving verandert. Bij actieve websites en applicaties is het verstandig toegankelijkheid mee te nemen in reguliere tests en na belangrijke wijzigingen opnieuw te controleren.
